Καλώς ήρθατε στη Ζαγάλισα!    *    Η φωνή των Πομάκων    *    Η Παλαιότερη Πομακική εφημερίδα (από το 1997)    *    ΕΙΜΑΣΤΕ ΠΕΡΗΦΑΝΟΙ ΠΟΥ ΕΙΜΑΣΤΕ ΠΟΜΑΚΟΙ!    ΝΕΣΜΕ ΜΠΑΧΤΙΑΡ ΟΤΙΣΜΕ ΠΟΜΑΤΣΙ!     NE MUTLU POMAKIM DiYENE!

Θερμή παράκληση! Κατά την ηλεκτρονική αναδημοσίευση οποιουδήποτε περιεχομένου να αναγράφετε την πηγή με ενεργό σύνδεσμο προς το zagalisa.gr. Ευχαριστούμε

Πανίδα

ΠΟΜΑΚΙΚΗ ΠΑΝΙΔΑ

 

 

ΖΩΑ ΤΟΥ ΣΠΙΤΙΟΥ

Γάτα = κότε

Σκύλα = κούτσκα

Σκύλος = κούτσε

 

ΖΩΑ ΤΗΣ ΦΑΡΜΑΣ

Αγελάδα = κράβα

Άλογο = κον

Γαϊδούρι = μαγάρε

Γουρούνι = σφίνε

Κατσίκι = κόζα

Κόκορας = πετέλ

Κότα = κοκόσσκα  (Ρ) / κόσσκα  (Ρ) /  κουκόσσκα (Ξ)

Κοτόπουλο = πολάτκα

Μοσχάρι = γιούνετου

Μουλάρι = σουπά

Πρόβατο = όφτσα

Ταύρος = μπικ

 

ΖΩΑ ΤΟΥ ΔΑΣΟΥΣ

Αγριογούρουνο = μπαΐρτσσκου σφίνε  (Ρ) - ντίβου σφίνε  (Ξ)

Αλεπού = λεσίτσα

Αρκούδα = μέτσσκα

Ελάφι = γιέλεν  (Ξ)

Ζαρκάδι = σάρνα (Ξ) / σόρνε (Ρ)

Κουνάβι = κούνα (Ξ)

Λαγός = ζάϊτσε / ζάεκ

Λύκος = βάλεκ  (Ξ)

Νυφίτσα = χούμπαφκου (ψευδώνυμο), καματένκου (ψευδώνυμο)  (Ξ). Οι προλήψεις των Πομάκων χωρικών οδήγησαν σε δύο ψευδώνυμα για τη νυφίτσα. Αν την αποκαλείς με αυτά, τότε δεν θα σου κάνει κακό.

Σκαντζόχοιρος = γιεςς

Σκίουρος = κατερίτσα

 

 

ΑΜΦΙΒΙΑ

Βάτραχος = ζζέμπα (Ρ), (Ξ), κόρα ζζέμπα (Εχίνος)

Γυρίνος = κόπαντσε  (Ξ), καρκαπάντσε  (Εχίνος)

Σαλαμάνδρα = πασταρβάκ  (Ξ)

 

ΕΝΤΟΜΑ - ΖΩΫΦΙΑ

Ακρίδα = σκάτλα  (Ρ)  / σκάκαλ  (Ρ), (Ξ)

Αράχνη = πάεκ  (Ρ), (Ξ)

Βρωμούσα = μπιλίβα μπαμπούλκα  (Ξ)

Έντομο = μπαμπούλκα  (Ξ)

Έντομο χοντρό = γιέντρα μπαμπούλκα (ονομαζόταν από τους Πομάκους οι διευθυντές δημοσίων υπηρεσιών. Το παρατσούκλι χρησιμοποιούνταν καυστικά και φυσικά αφού λεγόταν στα πομακικά δεν τους καταλάβαινε κανείς).

Κατσαρίδα (χωραφίσια) = τσσούρκαλ  (Ξ), γκαρμί ντέντου (Εχίνος)

Κουνούπι = κόμαρ

Μέλισσα = τσσέλα / πτσσέλα

Μυρμήγκι = μράφκα

Μύγα = μούχα

Πασχαλίτσα = καρά παπούσσκα  (Ξ)

Πεταλούδα  = περπελούδα  (Ρ), περπερούγα  (Ξ)

Σαλιγκάρι = σάλμεν  (Ξ), πάλε πούλε  (Εχίνος)

Σκαθάρι = μπιούζγκαλ  (Ξ)

Σφήκα = βόσα  (Ρ), όσα  (Ξ)

Τζιτζίκι = κρέτσελ  (Ρ), κρετς  (Ξ),  πέτσε ντέτε  (Ρ).

 

ΕΡΠΕΤΑ

 

Λαφιάτης = σμοκ  (Ξ)

Νερόφιδο = ρέκουφσκα ζμίε  (Ρ) /  ρέσκα σμίε (Ξ), βόντνα ζμίε  (Ξ)

Οχιά = νάπαρτκα  (Ρ) / νιπάρτκα  (Ξ)

Σαΐτα = στρελούμκα  (Ξ)

Σαύρα = γκούστερ  (Ξ)

Τυφλόφιδο = γκλάντουχ  (Ξ)

Στοπάν  (Ξ) (μεγάλο μαύρο φίδι που μάλλον σήμερα έχει εξαλειφθεί).

Φίδι = ζμίε / σμίε  / σμοκ

Χελώνα = ζζόλβα

 

ΠΤΗΝΑ

Πουλί = πιλτς

Αετός= ζεϊντσέρ  (Ξ)

Γεράκι = καραγκούϊ  (Ξ)

Γεράκι - μικρό σε μέγεθος = κενέ  (Ξ)

Καρακάξα = καρακάσσκα (Ρ)

Κίσα = ντέργκα  (Ξ)

Κοράκι = γκάρβεν  (Ρ), (Ξ)

Κούκος = κουκουβίτσκα  (Ξ)

Κουκουβάγια = κούκουβίτσσκα (Ρ) / ούλουβίτσα  (Ξ)

Κουκουβάγια (το μικρό πτηνό) = ουλουβίτσκα  (Ξ)

Νυχτερίδα = μάρσεβίτσα /  μαρσνίκ

Πέρδικα = γιερέμπιτσα  (Ρ) / γιάραμπίτσα  (Ξ)

Σπουργίτι = αλάβου πιλτσίνκου

Φάσα = γκόλουπ  (Ξ)  / γκούρλουπ  (Ρ)

Χελιδόνι = λέστουβίτσκα

 

ΤΡΩΚΤΙΚΑ

Αρουραίος = παλχ  (Ξ)

Ποντικός = μίσσκα